Portret Marca Papillona z profilu, ze splecionymi dłońmi, na tle muru z białego kamienia.

Marc Papillon

Szkoleniowiec, fizjoterapeuta
Trener przygotowania fizycznego i mentalnego artystów

Droga zawodowa

Marc proponuje muzykom współpracę badawczą: stać się bardziej odpornym, poszerzyć swoją strefę komfortu i docenić drogę, którą już się przeszło.

Od 1996 roku Marc kontynuuje i rozwija pracę Philippe’a Chamagne’a, prekursora rehabilitacji muzyków w Europie. W 2003 roku wraz z nim i dr. Arcierem (Médecine des Arts) założył w Paryżu Clinique du Musicien et de la Performance Musicale.

Dyplomowany fizjoterapeuta (1997), absolwent studiów magisterskich z wzornictwa przemysłowego i projektowania instrumentów muzycznych (1999), posiadacz europejskiego dyplomu z medycyny sztuk performatywnych (2000) i certyfikatu z terapii poznawczo-behawioralnej (2010), zawsze dążył do łączenia podejścia medycznego, naukowego i pedagogicznego.

Badania i dydaktyka

Kontynuuje badania nad tematem szczególnie mu bliskim: dystonią ogniskową muzyków.

W 2014 roku stworzył pierwszy internetowy kurs wideo poświęcony przygotowaniu fizycznemu i mentalnemu artystów, obejmujący blisko sto warsztatów.

Opublikował wiele książek:

  • La main du pianiste (2001), La main du guitariste (2011)
  • Prévention des pathologies du musicien (praca zbiorowa, 2007)
  • S’amuser, c’est mieux jouer (2018, Éditions Marc Papillon)
  • Seria dydaktyczna Jour 1, Jour 2, Jour 3 (2019-2020)

Seria Anatomia muzyka (2019-2024), obejmująca wszystkie instrumenty i dyscypliny sceniczne, w 10 tomach:

  1. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Violon et alto (wydanie francuskie). Powiększ.Violon et alto
  2. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Trompette, cor, trombone et tuba (wydanie francuskie). Powiększ.Trompette, cor, trombone et tuba
  3. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Violoncelle et contrebasse (wydanie francuskie). Powiększ.Violoncelle et contrebasse
  4. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Batterie et percussions (wydanie francuskie). Powiększ.Batterie et percussions
  5. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Voix et beatbox (wydanie francuskie). Powiększ.Voix et beatbox
  6. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Guitares, basses, luths, ukulélés… (wydanie francuskie). Powiększ.Guitares, basses, luths, ukulélés…
  7. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Saxophones, clarinettes, hautbois, bassons, flûtes (wydanie francuskie). Powiększ.Saxophones, clarinettes, hautbois, bassons, flûtes
  8. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Pianistes, clavecinistes, organistes, accordéonistes (wydanie francuskie). Powiększ.Pianistes, clavecinistes, organistes, accordéonistes
  9. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Harpes (wydanie francuskie). Powiększ.Harpes
  10. Okładka książki „Anatomia muzyka”: Musicien, acteur, danseur (wydanie francuskie). Powiększ.Musicien, acteur, danseur

Seria Concours, le labo du musicien incarné (2024-2026):

  1. Okładka książki „Mythes & réalités”. Powiększ całą okładkę.Mythes & réalités Du corps contraint au geste vivant
  2. Okładka książki „Visualiser & ressentir”. Powiększ całą okładkę.Visualiser & ressentir Le corps du musicien, un instrument de perception
  3. Okładka książki „Le scénario vivant du musicien”. Powiększ całą okładkę.Le scénario vivant du musicien Imaginer, raconter, jouer
  4. Okładka książki „Synergies & fractionnés”. Powiększ całą okładkę.Synergies & fractionnés Du contrôle du geste à l’adaptabilité
  5. Okładka książki „Le geste du vivant”. Powiększ całą okładkę.Le geste du vivant Apprendre, jouer, durer
Dłonie pianisty z anatomią narysowaną na rękach, nad klawiaturą.

Solidne zgłębianie
sprawności scenicznej

Te doświadczenia pozwalają mu zgłębiać:

  • neurofizjologię bólu
  • adaptację metaboliczną
  • plastyczność neuronalną
  • propriocepcję i ekonomię ruchu

Rzucają one światło na mechanizmy akceptacji, gospodarowania wysiłkiem i ochrony integralności ciała.

Referencje

Instytucje, w których Marc pracował, uczył lub prowadził badania: kursy i warsztaty w konserwatoriach, orkiestrach i na uniwersytetach, badania na Sorbonne Université (lista niepełna).

Orkiestry

  • Orchestre national de l’Opéra de Paris
  • Orchestre national de la Radio
  • Orchestre national de France
  • Orchestre national d’Île-de-France
  • Orchestre de Bretagne
  • Orchestre des Pays de la Loire
  • Orchestre de Rennes
  • Orchestre Démos, Philharmonie de Paris
  • Orchestre de Québec
  • Orchestre de Concepción, Chili
  • Orchestre de Santiago du Chili
  • Orchestre d’Irkoutsk

Konserwatoria

  • Conservatoire national supérieur de Paris
  • Conservatoires d’arrondissement de Paris
  • Conservatoire de Chambéry, Cité des arts
  • Conservatoire royal de Bruxelles
  • Conservatoire de Genève
  • Conservatoire de Lausanne
  • Conservatoire de Lisbonne
  • Conservatoire d’Helsinki
  • Conservatoire de Montréal
  • Conservatoire de Tokyo
  • Conservatoire de Cincinnati
  • Quebec: Montreal, Quebec, Chicoutimi, Rimouski, Saguenay, Sept-Îles
  • Francja: Awinion, Bourg-la-Reine, Île-de-France, Metz, Strasburg, Saint-Avold, Annecy, Antony, Angers, Royan…

Badania naukowe

  • Sorbonne Université
  • Institut du Cerveau (ICM)
  • IRCAM, laboratoire STMS
  • Université de technologie de Compiègne

Uniwersytety

  • Université Laval
  • Université de Montréal
  • Université du Québec

Muzyka rozrywkowa i jazz

  • Aix-en-Provence, Montpellier, Paryż…

Wykłady

  • Montauban, Bordeaux, Boston, Santiago, Los Angeles, Nowy Jork, Santa Fe, Puducherry, San Francisco, Lizbona, Tampere, Helsinki, Papeete, Markizy, Timișoara…

Rozwikłać pedagogiczne nieporozumienia

Wielu muzyków bardzo wcześnie przyswaja sobie błędy funkcjonalne. Dążenie do nadmiernego rozluźnienia ciała często prowadzi do kompensacji w obrębie barków, nadgarstków, brzucha, kciuków, języka lub gardła.

Przekazywane z pokolenia na pokolenie zalecenia te podtrzymują nieporozumienia, które odbijają się na komforcie gry, biegłości i wytrzymałości.

Dzięki świadomemu podejściu do anatomii funkcjonalnej te utarte przekonania można zastąpić pewnymi punktami odniesienia. Nauka staje się skuteczniejsza: ekspresja, szybkość i przyjemność stają się osiągalne.

Radość z gry rodzi się z aktywnego ciała połączonego z rozluźnionym umysłem, a nie odwrotnie.

Pedagogika

Pedagogika artystyczna nie powinna jedynie przekazywać umiejętności, lecz budzić aktywną ciekawość i radość uczenia się. Zbyt często tradycyjne metody kładą nacisk na poprawianie błędów kosztem odkrywania i eksperymentowania.

Tymczasem motywacja wewnętrzna, ta, która rodzi się z ciekawości, jest najsilniejszym motorem trwałego uczenia się. Sprzyjanie zabawie, improwizacji, odkrywaniu zmysłowemu i świadomości ciała pozwala utrwalić zdobyte umiejętności w sposób stabilniejszy i radośniejszy.

Żywa pedagogika zamienia wysiłek w zaangażowanie, a naukę w drogę ku spełnieniu.

Marc rozciąga się przy barierce mostu, w niebieskich podkolanówkach kompresyjnych, pod burzowym niebem, z widokiem na góry i morze.

Przygoda jako laboratorium

Równolegle Marc nadal zgłębia taniec i muzykę jako pola eksperymentu. Wybrał też przygodę jako żywe laboratorium.

  • 2018Przeprawa konna przez Kirgistan z dziećmi
  • 2019–2021Rejsy żaglowe przez oceany: Atlantyk (2019), Pacyfik (2020), Ocean Indyjski, z Reunionu na Przylądek Dobrej Nadziei (2021)
  • 2023Maratony i biegi trailowe na długich dystansach (80 km), wejście na Mont Blanc i Tour du Mont Blanc (170 km i 10 000 m przewyższenia)
  • Wyprawa Paryż–Oslo: 40 maratonów w 40 dni, 7 krajów, 1700 km i 40 nocy w lesie
  • Triathlony, Ironman, a potem potrójny Ironman: 11,4 km pływania, 540 km jazdy na rowerze, 126,6 km biegu

Te tereny stają się także wspólnymi laboratoriami. Marc biega maratony u boku artystów, bez stopera i bez celu wynikowego: chodzi o to, by dotrzeć do mety bez kontuzji, zachowując radość gry i przyjemność mimo wysiłku. Tak samo postępuje w triathlonie, w wodzie, a potem na rowerze.

W trakcie zawodów Marc i muzyk rozmawiają o tym, co odczuwają: o wrażeniach, propriocepcji, interocepcji, emocjach. Obserwują ciało, które dostraja się na bieżąco, a potem z upływem godzin. Stopniowo zmienia się nastawienie: zmęczenie przestaje być zagrożeniem, z którym trzeba walczyć, i staje się informacją, z którą można się bawić.

Podróż w nieznane

Sposób na to, by rozwijać swoje badania, codziennie tworzyć nowe narzędzia i współpracować z artystami w służbie muzyki.

Współpraca z nauczycielami i instytucjami
na każdym poziomie!

Marc Papillon balansuje na jednej ręce na tle gór, pod burzowym niebem.

Zrozumieć i upłynnić ekspresję ruchu artystycznego